Iets om uit te printen en te lezen.

Een bouwstuk over de geschiedenis van de VM.
Positieve aanvullingen en opbouwende opmerkingen worden op prijs gesteld. BoB.
.
Ontwikkeling en analyse van de betekenis der Vrijmetselarij..
De oprichters der vrijmetselarij zijn ons onbekend, het doel van de oprichting dat de middelen bepaalde rust eveneens in de duisternis. Dit komt doordat in die beginperiode bewust niets op schrift werd gesteld..
Men dient zich daarom af te vragen wat de reden van geheimhouding van de vorming van een instituut geweest kan zijn..
Hoe het ook zij, door deze gang van zaken kon eenieder, uit een "New Age"aanbod uit de tijd der verlichting, zijn eigen vrijmetselarij-Orde of systeem opbouwen, hetgeen een ingeslopen methodiek werd, wat later tot dogma werd verheven..
Zo iets was allen mogelijk omdat het aanvaarde leerbegrip op een sterk Zelf -gerichte ethische/maatschappelijke ontplooiing betrekking had..
Het is daarom voor de hand liggend, dat door deze constructie de goede bedoelingen verborgen bleven en misvattingen van de opzet, zowel in eigen kring als ook in de kerk en maatschappij, niet konden uitblijven! Dit leidde tot veelerlei wonderlijke hersenspinsels, waardoor Jan en alleman op het verkeerde been werden gezet omtrend de ware bedoelingen..
Men kan zich daarom na 280 jaar terecht afvragen waar het probleem van de vrijmetselarij nu eigenlijk om-gaat en hoe en waarom het nodig en mogelijk was dat het geheim van het doel van de oprichting zo lang te bewaren..
Dit is het eigenlijke inhoudelijke geheim van de vrijmetselarij, het geheim van de vrijmetselaar ligt op een geheel ander terrein..
Analyse toont aan dat in de oude ritualen twee onderwerpen domineren nl..
de -tempel- bouw en de godsdienst en de vraag rijst derhalve waarom en hoe juist deze tweeslag van empirie en theorie, van stof en geest in het maç..
-..
bouwwerk werd opgenomen; want dit kan im-mers geen toeval zijn..
De bewaarders van het erfgoed, de Engelse vrijmetselaren ter enerzijds, hebben tot paradigma verheven dat de twee cruciale thema's in het bouwgilde hun oorsprong vonden..
Kerkdienaars ter andere zijde menen, dat het nieuw ontwikkelde instituut een uitwas van haar eigen goed gekoesterde leerstelling en dienstuitoefening was, weggemoffeld in het gilde en verkapt in een dubbelzinnige bewoording..
Het is voor een lidmaat derhalve wel nodig om beide ontstaanswijzen eens goed onder de loep te nemen, teneinde te analyseren wie van de twee de hoogste ogen gooit..
De Maç..
-..
vereniging i..
o..
in een periode tussen 1680 en 1725, was kennelijk bezig was om, langs de weg der geleidelijkheid, twee oude menselijke uitingen in een nieuw instituut onder te brengen..
Dit zijn materiaalkunde van de dode en van de levende stof (Alchimi) en geloofsbetekenis en haar manifestatie (ethiek), hierbij wilde men, om onbegrijpelijke redenen, koste wat kost een legitimatie door de heimelijke afkomst uit het gilde bewijzen..
Dit gebeurde o..
a..
door in 1723 z..
g..
n..
ambachtelijke constituties aan iedereen ten huize van een dissidente dominee (Anderson) te koop aan te bieden..
In deze constitutie stond: A..
1..
een inleiding, met een serie fantasierijke legendarische geschiedenissen, 2..
een verhandeling van Adam tot Anderson, waar het gilde zelf absoluut geen behoefte aanhad, omdat het zijn eigen positie niet be-hoefde waar te maken, 3..
een aantal nastrevenswaardige waarden en 4..
een aantal toelatingsvoorwaarden..
B..
Voorts werd in het zich geleidelijk ontwikke-lende spel der ritualen in de boezem van het "gilde" een terminologie ingevoerd die was afgeleid van de oude werktuigen, met een symbolisch karakter en werden in de loop der tijd resp de 3°, later de 1°met de 2° in combinatie, welke later gescheiden werden in de zelfstandige 2° en 1° van vakbekwaamheid welke op speculatieve wijze voor het onbekende doel geschikt gemaakt werden..
C..
Tevens werd het Christelijke geloof aan de kant werd gezet en moest de universele God zich zelve met de bestuur van het heelal bezig houden..
(zie deïsme, judaïsme, e..
a ) Er werd stap voor stap in de loop der tijd een open, specifiek mannelijke, gemeenschap met een gesloten systeem ontwikkeld..
(gezinspeeld wordt op de eed en de straffen)..
De gang van zaken was in de praktijk als volgt: In 1717 werden restanten van vier kleine bouwloges die in centraal London in koffiehuizen en wijnproeverijen bijeenkwamen, tot één grote loge verenigd..
Het is onbekend van wie de opzet tot deze raadselachtige constructie van vier in een, was uitgegaan..
In iedergeval niet vanuit het Gilde idee ontsproten..
Het was daarom de vraag of het initiatief tot reorgani-satie uit eigen gildeboezem voortkwam en aannemelijk dat de con-structie van buitenaf aan het "gilde" was opgedrongen..
Deze gang van zaken doet ons tevens afvragen wat het doel van de gemaakte constructie was..
Al spoedig bleek dat geesteswetenschappelijke pseudo-metselaars (ethici, theologen en filosophen), waarvoor de naam "speculatieven" werd uit-gevonden, die van mening waren dat zij t..
a..
v..
de werkelijke gilde problematiek de vrijheid hadden om te denken en te doen wat zij zelf wilden, wel de rechten tot vergaderen van het gilde claimden, maar niet de plichten van een Gilde tot verzamelplaats van daadwerke-lijk bouwers, d..
i..
doenders én denkers, hadden overgenomen..
De oprichters hadden een ommezwaai gemaakt van een grote Gilde vereniging van de gemeentelijk bouwgilden, tot een 'Groot Loge' van vrije metselaren..
Hiertoe werd ook de term Loge ingevoerd die inwerkelijkheid afkomstig was van de term "Lodging" die veel werd gebruikt om de kosthuizen aan te duiden van de Medgezellen..
Toen deze nieuwvorming vreemde wegen in het openbaar ging bewandelen en daardoor in opspraak kwam, schaar-den de vier echte Gilden, toen het getij gunstig was, zich weer onder de vleugels van het Londense bouwgilde..
Het getij was daarvoor gunstig omdat er omstreeks 1720 opnieuw werk aan de winkel was, daar Londen na de brand in 1666 uit geldgebrek slechts ten dele was opge-bouwd..
Deze gang van zaken wijst er op dat de samen-voeging van de vier Gilden niet van de Gilden zelf was uitge-gaan..
De tweede peiler van het instituut, de gezindheid van een universele religie zonder christelijke God, werd evenals de bouw, in een allegorisch gewaad gestoken, waarbij rijkelijk uit de ritualen en de mythen van kerk en bijbel, werd geput..
Dit gewaad paste Loge broeders uitstekend, maar zat de kerkelijke prelaten in den lande allerminst lekker..
Dit laatste werd versterkt door het feit dat aan vrije lidmaten werd geleerd dat de mens de heilige lichtweg naar God, met behulp van hun methoden, best alleen kon worden afgelegd en dat een middelaar tussen deze en de almacht overbodig was..
(zie oorspronkelijke Christelijke "voor Paulus"gemeenten en de Hage predikers) Dit was een vorm van geloofsbelijdenis die direct in strijd was met de beginselen van de Christelijke kerken en die aan gewone zandsteenbewerkers ten ene male vreemd was..
In de loop der jaren werd door ledenvrijmetselaars naar een verklaring voor deze merkwaardige gang van zaken gezocht waarvoor bij uiteenlopende religieuze genoot-schappen sekten en andersoortige religieuze groeperingen, te rade werd gegaan..
Het opvallende hierbij was dat de wisseling van geloof bij de verpopping van het metselaarsgilde tot vrijmetselaarslodge, nimmer werd bezien in het raam van hetgeen zich in de totaliteit van de opzet afspeelde of werd bekeken vanuit de behoefte van de oprichters..
Zo kwam men tot raden en gissen over theologische constructies en de oorsprong en veronderstelde b..
v..
dat de godsdienstige instelling van de gnostische Camisards was overgenomen, die vanuit Frankrijk in 1707 naar Engeland waren overgestoken en in Londen waren neergestreken..
Echter acht ik het waarschijnlijker door de verschillende publikaties o..
m door de corona coronatie Loges en de verschillende visie's op de wordingsgeschiedenis samengevat en de onwaarschijnlijke verschillen verwijderd te hebben, dat het aannemelijk is te maken dat het "Maçonnieke passe-partout geloof" van de eerste plicht, in de oudere Royal Society zijn oorsprong vond..
De ketterse religieuze instelling werd zo'n twintig jaar na de oprichting niet alleen in den lande, maar ook in eigen kring afgewezen, hetgeen tot een splitsing van de vereniging in christelijke "antients en gnostische" mo-derns leidde..
Na een compromis in 1813 (invoering van de Bijbelplicht in de ritualen!) kwam er een kind met een waterhoofd te voorschijn, waar de erkende Vrijmetselarij zich tot op den huldigen dag gedwee in kon vinden..
Echter was dat tevens de basis van de scheuring met de Franse Vrijmetselarij (1876) die de oorspronkelijke lijn verder wilde doorzetten en ook de verder geëvalueerde Vrijmetselarij verder te laten uitbouwen naar de Non-theïstische Vrijmetselarij..
(later gevolgd, als natuurlijke consequentie in deze evolutielijn, door de Gemengde Vrijmetselarij) Na een diepgaande studie van de maçonnieke leerstellin-gen door een groep experts (theologen, filosofen, socio-logen) in de negentiger jaren van de voor vorige eeuw, was het voor kerkbestuur-ders van diverse pluimage, duidelijk dat in de vrijmetselarij een Gnostisch- Universalistisch geloof werd gepropageerd dat lijnrecht in strijd was met de christelijke levensbeginselen! Dit leidde tot isolement van het instituut met het gevolg dat de leden nu helemaal niet meer wisten waar zij met hun geloof maatschappelijk stonden..
Er bestond immers, vriendelijk gezegd, ook al in eigen gelederen geen uniformiteit van inzicht omtrent reden en doelstelling van de werkwijze en omtrent de theologische, filosofische- en psychologische achtergrond ervan..
De Vrijmetselarij was duidelijk geen merknaam meer maar was een samenvattende soortnaam geworden..
Daar kwam nog bij dat twee verschil-lende instellingen, zowel de gilden als de kerken, het primaat van afkomst uit eigen gelederen opeisten..
Dan zou enerzijds moeten aannemen dat vier erkende zandsteenbewerkersloges om de een of andere reden een ketterse godsdienst zouden hebben aangenomen, terwijl anderzijds de afscheiding van de kerk een organisatie in het bouwgilde noodzakelijk zou hebben gemaakt..
De conclusie van een bewijs uit het ongerijmde over de oprichting moet derhalve zijn, dat de huidige vrijmetsela-rij noch van Londense gilden, noch van de Anglicaanse kerk afkomstig kan zijn..
De consequentie hiervan is dan wel dat vrijmetselaars niet als mislukte zandsteenbewerkers en evenmin als dissidente gods-dienst fanaten beschouwd dienen te worden..
Men kan zich wel afvragen, zijn het wellicht moralistische/ethische stunt-vliegers of amateur psychologen, die een bizar systeem hante-ren? Zijn het wellicht pedagogen of "staatsgevaarlijke" democraten? Of zijn vrijmetselaars ingewijden in geheime kennis van dood en leven?; Een soort verdwaalde en dolende tempe-liers? Deze laatste opmerking slaat op het boek van onze broeders: Christopher Knight en Robert Lomas: 'The Hiram Key'..
Alrows Book, London 1997,p..
496..
Die 500 bladzijden kunt U in drie dagen uitlezen en dan bent U niets wijzer geworden..
De fantasierijke auteurs ontlenen de essentie van de vrijmetselarij aan de oude Egyptenaren, en wel aan de onbekende ritualen van de inwijding van een pharao tot zoon van God..
Deze belandden uiteindelijk, zo wordt gesteld, bij de Essenen in Qumran en zo via de rebel Jezus in de crypten van de tempel te Jeruzalem..
De geheime rollen werden door de tempeliers opgegraven en kwamen via de route: Frankrijk, Schotland, Engeland in de vr0-metselarij..
Dit is typische maçonnieke lekenpraat waar-mee U Uw geest kunt verrijken zodat U een beter mens wordt..
Daar ga ik nu maar niet verder op in, want ik heb het uitslui-tend over de wijze van oprichting van het instituut in Londen in 1717 en de consequenties die dit had voor de huidige gang van zaken..
Alle goed bedoelde veronderstellingen over de wordings geschiedenis vinden hun oorsprong in de ritualen die zo veelzijdige zijn dat men er van alles uit kan afleiden..
Het probleem dat zich daarbij voordoet is niet aan welke mysterieuze godsdienstige sekte deze ontleend zijn, maar wel welke heren in Londen zo knap waren dat zij deze, in de loop van 20 jaren, konden ontwerpen en in een uniek systeem van graden en ritualen konden on-derbrengen..
Hierbij werd natuurlijk wel leentjebuur ge-speeld bij andere exclusieve stromingen en moesten destijds niet minder dan drie allegorisch graden worden ontworpen ( de z..
g..
n..
blauwe graden), teneinde samenhang met de school van het bouwgilde "aan te tonen"..
Terugkerend naar de structuur van de vrijmetselarij en de psyche van haar adepten, zult U tegenwerpen dat ieder lid vrij is om zijn eigen idee over de gang van zaken te vormen..
Hij kan ook zelf bepalen welke rol hij in zijn club wil vervullen en zelf wel kan beoordelen wat de betekenis voor zijn particuliere geestesgesteldheid het stichten van een tempel van levende bouwstenen is..
Hieruit kan dan wel geconcludeerd worden dat vrijmetselaars egotrippers zijn, maar dat rechtvaardigt nog niet het stichten van een club van soortgenoten..
Maar wat dan wel (?), kan men zich afvragen..
Het is dan zaak om niet alleen naar het gelijk van eigen veronderstellingen te zoeken, maar om te onderzoeken hoe dit staat tegenover de daadwer-kelijke geboorte van de instelling, van waaruit dan wel het werkelijke doel dat met het zinnebeeldige concept van concubinaat van kerk en gilde beoogd werd, moet blijken..
Zowel kerk als staat veroordeelden deze gang van zaken door een ongrijpbaar instituut, hetgeen, zoals gezegd, de tol was die betaald moest worden voor het "institutionaliseren" (d..
m..
v het Gilde idee) van een historisch gedachtengoed in een heel bepaalde vorm..
De mening van de gevestigde orde had immers in een bepaald tijdsbestek postgevat, dat men wel over godsdienst en bouwkunst een eigen mening mag hebben, maar dat het niet toelaatbaar is om ethische- en wereld-lijke patronen onontwarbaar in een aanvechtbaar systeem onder te brengen..
Zo'n gang van zaken was immers in de 17e en 18e eeuw in strijd met het door Aristoteles bepaalde mensbeeld en daarvan overgenomen christelijke leerstelling nl..
dat de mens op aarde en God in de hemel thuis hoorde..
Zij hebben bij het uitoefenen van hun kritiek op de maçonnieke tempeldiensten en bij het verbod van het lidmaatschap, niet begrepen dat verschillende cultuurpatronen met verschillende middelen hetzelfde nastreven, nl..
het ontmas-keren van de Goddelijke Werkelijkheid..
Dit is een kunstproduct van de soort 'mens' dat virtueel is en niet met zintuigen direct ervaren kan worden, omdat zijn orga-nisme daar nu eenmaal niet voor gebouwd is..
Gebaseerd op de menselijke behoefte aan autonomie van godsdienst en van wetenschap vindt men op al op afbeeldingen uit de oudheid, van een laboratorium ook altijd dat van een oratorium, waaruit blijkt dat de samenhang tussen fysica en metafysica al vroeg werd ingezien, nochtans niet werd begrepen..
Het 'ora et labora', het eenheidscomplex van denken en doen, dat Hiram Abiff aan de vrijmetselaar leert, zat blijkbaar al heel vroeg in het mens zijn verankerd..
Het is een facet van de natuurlijke aandrift, een zgn..
'natuurwet, die luidt dat twee schijnbaar tegenge-stelde dingen in de praktijk ernaar streven om samen iets op te bouwen..
Dit wordt ook aangeduid als dialectiek en is de basis van een dialectisch systeem en de dialoog..
Dit kan weergegeven word en met het yin en yang teken , met de geblokte vloer of met de combinatie van passer en winkelhaak..
Als wij nu weer voortgaan met ons te verdiepen in hetgeen omstreeks 1717 heeft plaatsgevonden, dan kan geconcludeerd worden dat de vrijmetselarij in de loop der jaren van een nood een deugd heeft gemaakt: 'het onbekende lokt, maakt bemind!' En misschien juist door die geestesge-steldheid heeft het gekoesterde vrijmetselaars idee, dit is het in praktijk brengen van een experimenteel alchimis-tisch harmoniemodel van materie en geest, ingang gevonden..
In de alchimie weet men van te voren niet wat er met de te onderzoeken stof of samenstelling (recept) zal gaan gebeuren en of de 'steen der wijzen' zal worden gevonden..
Ook in de vrijmetselarij is de materie 'mens' een onbere-kenbare factor..
Dit is het unieke van de verbrandingsoven der rituaal gestuurde dialoog, nl..
dat de vraagstelling van te voren niet vaststaat en de uitkomst evenmin..
Hiermee werd het voorbeeld van het doen en denken van Newton gevolgd..
Ingezien werd dat 'de steen der wijzen' niet alleen in de verbrandingsoven kan worden gezocht, maar ook in de hersenpan van de mens..
Het is kritisch bekeken wel zo, dat in het kader van de totaal mens-zijn, d..
i..
van een meerdimensionele levensbeschouwing uitgaan, het niet zo vreemd is dat een mens lid is van een vereniging waarvan zin en doel vrij onbekend zijn..
Want tenslotte heeft het leven zelf voor de moderne mens meestal ook geen authentieke zin, omdat hij gewoonlijk los van de natuur functioneert..
Dit is de reden waarom hij met zichzelf en met zijn natuurlijke omgeving moet experimenteren..
Zodoende probeert ieder mens naar eigen bestwil maar wat van het leven te maken en er enige zin aan te geven, ofschoon hij niet weet waar hij vandaan komt, noch weet voor welke rol hij in de wieg werd gelegd, en ook niet wat zijn lotsbestemming is..
De betrekkelijkheid van het menselijk bestaan is een van de vele dingen die de vrijmetselarij ons kan leren..
Een agnostisch mensbeeld van zodanige aard, dat zo als vanzelfsprekend door de leden der vrijmetselarij wordt geaccepteerd, maakt duidelijk dat dit instituut exempla-risch is voor de cultuur waaruit het is voortgekomen..
Dat wordt merkwaardigerwijze door de leden blindelings aanvaard, waarschijnlijk omdat de menselijke, illusoire, werkelijkheid in 't algemeen automatisch tot belevenswe-reld wordt verwerkt en daardoor als iets heel gewoons wordt aanvaard..
Nochtans doet de vrijmetselarij wel een poging om de mens wakker te schudden en op te voeden tot een wezen dat om een hoekje kan kijken, waarbij aan een hellenistische, absolute ethische werkelijkheid vol-doende aandacht wordt besteed..
Hierdoor kan een affec-tieve, paradijselijke gezindheid ontstaan, die stamt uit een tijd waarin er nog geen onderscheid tussen een menselijke een goddelijk wereldbeeld bestond, toen "God nog op aarde leefde" wordt gezegd..
En het is juist in de vrijmetselarij dat een harmoniemodel tussen beide werkelijkheden, de reële en de virtuele, wordt geëtaleerd, de een met materiële modellen en de ander met spirituele middelen, geactiveerd door symbolen en mythen..
De ervaring in de kolommen leert wel, dat slechts weinig mensen voor een actieve speurtocht naar de eigen Norm, de "Zin van het mens zijn", de variatie's in onze cultuur met de daarbij passense tollerantie en van het 'Ik' open_ staan..
Zo'n zoektocht gaat in alle gewesten, in de sacrale- en profane wereld, langs de loop van het dynamische levensproces, dankt het zijn bestaan aan het feit dat de mens letterlijk en figuurlijk uit een donkere kamer komt (le graad), even de gelegenheid krijgt om in de spiegel van het -virtuele bestaan te kijken (2e graad), om als geprepa-reerde schijndode in de diepste, buitenste duisternis te verdwijnen om vervolgens voorzien van de eigen kennis en de kennis om zelf te bepalen, voor een tocht naar het oosten te herrijzen (3e graad) of opnieuw te beginnen maar dan met de eigen normen..
In de derdegraads procedure ligt niet alleen de essentie van de vrijmetselarij verscholen, maar ligt ook die van het gehele bestaan verankerd, waardoor de graad als een zogenaamde "inwijding", d..
w..
z..
een transformatie van de geest tot een nieuwe -zelfstandige - dimensie van harmonie kan worden beschouwd..
De bedoeling is dat hierdoor evenwichtsgevoel tussen stof en geest, tussen denkend-voelen en voelend-denken in het organisme gestalte krijgt..
Deelname aan het spel in open loge gaat nogal eens gepaard met een beperking van het bewustzijn, waardoor het gevoelsleven over het denken gaat domineren en tegenstrijdige gegevens gemakkelijk worden vereffend en kritiekloos worden geaccepteerd..
Dit leidt tot een vorm van beleven van de ritualen, die met de eigenlijke strekking weinig te maken heeft, temeer daar die onbegrepen en vrijblijvend is..
Uit deze gefaseerde vergelijking van het menselijk bestaan met een poppenkast kan door relativering, een verlicht mensbeeld ontluiken, waarin de mensenpop spitsroede loopt tussen twee werelden en wel die van het goede en van het verkeerde..
Dit werd reeds lang geleden door de oude Grieken zo gezien en ervaren, denkt U maar aan de Odyssee, waar de helden in een circuit van de goden zijn ingebed..
Gelukt het om beide werelden tot eenheid te doen versmelten, dan krijgen de mens en zijn virtuele beeld een universeel karakter..
En dit is juist wat de vrijmetselarij beoogt te bereiken, nl..
Omschakeling van de mens van aardse "profane" homo sapiens tot de boven het eigen "ik" uitgestegen homo universalis en dan op de koop toe nog van homo rationalist tot homo afec-tuosus..
Dus van denkmens tot gevoelsmens..
Zo'n mensbeeld stamt typisch uit de tijd der verlichting in Engeland, als uitvloeisel van een bepaalde visie op wereld en mens, een stroming die "newtonianisme" wordt genoemd, waarvoor de mens Newton, zoals U begrijpt, model stond..
Newton, "wel bestempeld als de laatste der magiërs", werd op grond van zijn wetenschappelijke onderzoekin-gen over hemel en aarde reeds in eigen tijd beschouwd als de architect van het heelal waarbij hij als een godheid werd vereerd en grote invloed had op het maatschappe-lijke denken..
Zijn ideeën werden met woord en daad uitgedragen door een groep van medewerkers, die in den lande en op het vaste land van Europa voordrachten hielden..
De geest van Newton die in de tijd van de verlichting in Engeland, in Londen, rondwaarde, werd door fellows van de Royal Society in de vrijmetselarij in oprichting met woord teken en aanraking geïncorporeerd..
Misschien is het zelfs wel zo, dat Newton op de achter-grond werkend, als formateur van de vrijmetselarij kan worden beschouwd, hetgeen in een schema dat uit 1989 stamt werd verduidelijkt..
Maar om meer inzicht te ver-krijgen omtrent zijn persoonlijke bemoeienis, moeten de nagelaten duizenden aantekeningen van hem nog eens nauwkeurig daarop worden gescreend..
(voor de liefhebber: Uni Leiden) Desalniettemin kan de wijze waarop hij over mensen en hun mogelijkhe-den, over godsdienst, over wetenschap, over maat en getal en over harmonie dacht, in de vrijmetselarij worden teruggevonden..
Dan behoeft over het allegorische ge-bruik van op de wees Newton geïnspireerde typerende namen, zoals 'opperbouwmeester des heelals', 'kinderen der weduwe' en 'koninklijke kunst', niet meer te worden gesproken..
De nagelaten ideeën van hem en van de Royal Society waar hij tot aan zijn dood toe in 1727, 22 jaar lang voorzitter van was, kunnen in de huidige vrijmetselarij worden herontdekt, zowel in de ritualen, in de legendarische geschiedenis, als ook in de eerste plicht betreffende God en godsdienst, zoals genoemd in de constituties..
Dit zijn de enige bewijzen van de vormgeving door de Royal Society, die te boek werden gesteld..
Newton is juist daarom uniek omdat uit zijn onderzoekingen bleek dat aardse wetten ook voor de hemelse natuur golden, waardoor de mens als microcosmos in nauwe relatie kwam te staan tot het heelal: de macrokosmos..
Dit was revolutionair, want in kerk en universiteit, in godsdienst en wetenschap, werd een scherpe scheiding tussen tussen hemel en aarde ge-maakt..
Het oude godsbeeld stond dus te wankelen en God verhuisde van de hemel naar de aarde, waardoor Newton in de Principia op voorhand al gedwongen was om te verklaren dat God als Opperbouwmeester nog steeds de baas over de hemellichamen was, en hij formeerde, zo wordt vermoed, uit leden van de Royal Society een werkgroep om de relatie mens/heelal te be-studeren, teneinde de gemoederen van de wereldlijke- en geestelijke machthebbers te sussen..
Hierbij kwam een dergelijke groep noodgedwongen in contact met politiek en godsdienst, hetgeen in de Royal Society verboden was, reden waarom de constructie Royal Society / gilde / vrijmetselarij geheim moest blijven..
Wij moeten ons goed realiseren dat de oprichting van het instituut niet het directe gevolg was van een initiatief uitgaande ven het bestuur van de Royal Society..
Duidelijk is dat de door de onderzoekingen van Newton ontstane maatschappelijke spanning tussen godsdienst en wetenschap, als een zware last op de schouders van de Anglicaanse Kerk en van de Royal Society drukte..
Hierdoor was men wel genoodzaakt om een werkgroep in het leven te roep en die tegenstellingen moest opheffen ..
Van wie kon het initiatief hiertoe beter uitgaan dan van Newton, de lichtprofeet en architect van het heelal, die bovendien een maatschappelijke functie in Londen be-kleedde? Toen de werkgroep een verdacht politiek tintje kreeg, was men gedwongen om deze op het bouwgilde te enten, waarna zich over ieders hoofd heen, een bepaalde ontwikkeling voltrok..
Die ontwikkeling maakt de mens bouwrijp om zich op twee belangrijke hoekstenen van zijn cultuur te bezinnen..
Als men het zo stelt dat 'de mens is wat hij doet ', dan is hij zelf die cultuur..
Vandaar dat hij zichzelf dient te kennen, wil hij dieper in het metafysische oosten doordringen..
Nu echter spoorslag terug naar het contemporaire insti-tuut der vrijmetselarij dat beschouwd kan worden als een doorgeefluik van Newton 's erfgoed, hetgeen zinbepalend is..
De 'zin' schuilt in het harmoniemodel van stof (wetenschap) en geest (godsdienst), die tezamen mens-beeld en cultuur bepalen..
Het concept van harmonie in de natuur der dingen, zat de vermoede architect van de vrijmetselarij in het bloed, gestimuleerd door kennis die hij aan Pythagoras ontleend had en verder ontwikkelde in het alchemistische procrustus bed in Cambridge (Baigent et al,1986,p..
177 )..
Wij stellen het op prijs dat wij een dergelijk universeel mensbeeld mogen verwerven, dat ethische dimensies aan het bestaan toevoegt, zoals een open loge ons leert..
Daar moeten wij ons dan wel jaren lang, week in week uit, voor uitsloven, wat niet eens altijd met succes wordt bekroond..
Het mensbeeld ( to be a gentleman) dat de vrijmetselarij oproept is voorname-lijk affectief bepaald en minder rationeel, reden waarom de vrijmetselarij als een "universiteit van gevoel" bestem-peld kan worden..
Dit brengt met zich mee dat wij ons gehele leven in de collegebanken moeten zitten..
Het newtonianisme is, zoals vermeld, ook thans nog in de constituties en in de ritualen aantoonbaar en zodoende is het geoorloofd om Newton als "vrijmetselaar zonder schootsvel"' te typeren Hij was in ieder geval begiftigd met esoterische wijsheid en was bovendien lid van de geheime pseudo maçonnieke Gentleman' s Club of Spal-ding en oud-voorzitter van de Prieure de Sion (Baigent et al, 1982),een exclusief, geheim, religieus genootschap..
Wij vrijmetselaren mogen ons gelukkig prijzen dat New-ton ons een vlaggeschip heeft nagelaten waarmee de grote oceaan van de waarheid bevaren kan worden..
SLOTWOORD Uit deze beschouwing blijkt dat een organisatie als de vrijmetselarij door geometrisch denken en praktisch doen tot stand komt..
Dit wordt, naar analogie van de wijze waarop de principia van Newton in 1687 tot stand kwam, door Anderson in de legendarische geschiedenis, Adam in de mond gelegd..
Zo'n wijze van denkend-doen en doende-denken werd daarin als een erfelijke eigenschap gepresenteerd, waarmee zowel materiële- als geestelijke gebouwen, samen de "cultuur" vormend, kunnen worden opgetrokken..
Het is duidelijk dat de dominee een dergelijk wiskundig complex gebouw van wetenschap en godsdienst, van astronomie en astrologie, van empirie en theorie, nooit zelf kan hebben opgetrokken..
Dit staaltje van newtonianisme is ongetwijfeld door zijn promotor Desaguliers zo geformuleerd en wijst op de inbreng van fellows der Royal Society..
Deze vaststelling is samen met de eerste koninklijke charge van de constituties, het tastbare bewijs dat deze visie op het ontstaan van de vrijmetselarij juist kan zijn..
Het allerbelangrijkste is echter niet de ontstaanswijze, maar het feit dat wij door kennisname hiervan kunnen beseffen dat de vrijmetselarij niets meer en niets minder dan een harmoniemodel van het energie / vorm / functiecomplex mens wil zijn..
Hiermee kan het doen en laten van de leden, in theorie en praktijk onderbouwd worden..
Theorie als ethiek en praktijk als bouwen omstrenge-len elkaar in een batterij van ritualen aan welks invloed wij ons moeilijk kunnen onttrekken, waarbij dit huwe-lijk in belangrijke mate de zin van het menszijn bepaalt..
Het belangrijkste is misschien wel dat door dit onderzoek bewezen is dat de vrijmetselarij van haar oorsprong af geen godsdienstige sekte en evenmin een noodlijdende bouwonderneming was en is..
Het bouwstuk dat u zo juist hebt gelezen, kan dan ook als een inleiding worden beschouwd die aanduidt wat de vrijmetselarij, historisch gezien, wil zeggen..
Het moge duidelijk zijn dat het instituut in 1717 noch uit het gilde, noch uit de anglicaanse kerk werd opgericht..
Hun beider huis werd van buitenaf gekraakt..
Het is niet moeilijk om dan bij de Royal Society terecht te komen omdat bekend is dat talrijke fellows aan de oprichting hebben deelgenomen, zoals Clarke reeds dertig jaar geleden heeft aangetoond Zijn publicatie in de Transactions of the Quatuor Coronati Lodge was het uitgangspunt van een studie over de oprichtingsgeschiedenis der vrijmetselarij waarmee men een jaar of vijftien geleden is begonnen..
Als het waar is wat de door hen ontwikkelde ideeën geschiedenis ons leert, dan kennen wij nu het echte geheim van de vrijmetselarij, d..w..z. de reden waarom het instituut werd opgericht en wat ermee werd beoogd..
Het geheim van de vrijmetselaar schuilt in de harten der leden, doordat de diepe grond der ritualen en het systeem waarin zij zijn ingebed door hen niet doorschouwd wordt, zodat men op een braakliggend terrein rond dwaalt..
Het ontstaan vloeide voort uit een poging om de wereldlijke- en geestelijke machthebbers met elkaar te verzoenen, die met verschillende methodieken, de een van materiële aard en de ander van geestelijke origine, naar hetzelfde zochten, de oprichters zochten evenals Newton met zijn alchemistische onderzoekingen en bijbelstudies naar de steen der wijzen, het geheim dat achter de dage-lijkse realiteit schuil gaat..
Deze steen die de rabi Jezus ons al had geschonken, wordt door de vrijmetselarij op haar eigen specifieke wijze als "Zuivere Kubiek" bestempeld.
Deze hoeksteen van een idealistische tempel van de mensheid draagt de naam van " LIEFDE TOT DE MEDEMENS".
Met vriendelijke groet en tot wederhoren, JCL (Bob)Bakker Argonautenstraat 19-a1 1076KJ Amsterdam Tel: 020 7703881 E-mail jclb@worldonline.nl Fax: 0208841406